Tarih: 20.02.2024
Araç alım ve satımlarında KDV’nin durumu ile muhasebe düzeni konusundaki kafa karışıklıklarını gidermek üzere, mevzuat bilgileriyle boğmadan sade bir rehber düzenleme gereği duyduk. Söz konusu rehber bilgiler aşağıda sunulmuştur.
ARAÇ ALIM VE SATIMLARINDA UYGULANMASI GEREKEN KDV ORANLARI
1. ŞİRKETTE KULLANILMAK ÜZERE ARAÇ ALIMI VE SATIMI
1.1. Alışlar
1.1.1. Sıfır Araç Alımları
1.1.1.1. Ticari Sıfır Araç Alımı
Fatura Düzeni: Fatura, %20 KDV ve ÖTV’li olarak düzenlenecektir.
Muhasebe Detayı: KDV ve ÖTV hariç kısmı maliyet olarak dikkate alınacak, ÖTV kısmı maliyet veya gider olarak dikkate alınacak, KDV kısmı ise indirim konusu yapılabilecektir.
1.1.1.2. Binek Sıfır Araç Alımı
Fatura Düzeni: Fatura, %20 KDV ve ÖTV’li olarak düzenlenecektir.
Muhasebe Detayı: KDV ve ÖTV hariç kısmı maliyet olarak dikkate alınacak, ÖTV ve KDV kısmı ise maliyet veya gider olarak dikkate alınacaktır. Binek araç gider kısıtlamasının da dikkate alınması gerekmektedir.
1.1.2. İkinci El Araç Alımları
1.1.2.1. Ticari İkinci El Araç Alımı
1.1.2.1.1. KDV Mükellefi Olmayanlardan Ticari İkinci El Araç Alımı
Fatura Düzeni: Gider pusulası ile belgelendirilecektir. KDV ve stopaj olmayacaktır.
Muhasebe Detayı: Alış bedeli aracın maliyeti olacaktır.
1.1.2.1.2. KDV Mükellefi Olanlardan Ticari İkinci El Araç Alımı
Fatura Düzeni: Fatura, %20 KDV’li olarak düzenlenecektir.
Muhasebe Detayı: KDV hariç kısmı maliyet olarak dikkate alınacak, KDV ise indirim konusu yapılabilecektir.
1.1.2.2. Binek İkinci El Araç Alımı
1.1.2.2.1. KDV Mükellefi Olmayanlardan Binek İkinci El Araç Alımı
Fatura Düzeni: Gider pusulası ile belgelendirilecektir. KDV ve stopaj olmayacaktır.
Muhasebe Detayı: Alış bedeli aracın maliyeti olacaktır. Binek araç gider kısıtlamasının da dikkate alınması gerekmektedir.
1.1.2.2.2. KDV Mükellefi Olanlardan Binek İkinci El Araç Alımı
Fatura Düzeni: Karşı tarafın ikinci el araç ticareti işi ile uğraşıp uğraşmamasına ve alım yaptığı tarafın durumuna bağlı olarak özel matrahlı ve %20 KDV’li olarak ya da özel matrahsız ve %1 KDV’li olarak düzenlenecektir.
Muhasebe Detayı: KDV hariç kısmı maliyet olarak dikkate alınacak, KDV ise gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınabilecektir. Binek araç gider kısıtlamasının da dikkate alınması gerekmektedir.
1.2. Satışlar
1.2.1. Ticari Araç Satışları
Fatura Düzeni: Fatura, %20 KDV’li olarak düzenlenecektir.
Muhasebe Detayı: KDV hariç kısmı araç satış hasılatı, KDV’si hesaplanan KDV olarak dikkate alınacak, net defter değeri ise maliyet olarak dikkate alınacaktır.
1.2.2. Binek Araç Satışları
Fatura Düzeni: Fatura, %1 KDV’li olarak düzenlenecektir.
Muhasebe Detayı: KDV hariç kısmı araç satış hasılatı, KDV’si hesaplanan KDV olarak dikkate alınacak, net defter değeri ise maliyet olarak dikkate alınacaktır.
2. SATILMAK ÜZERE ARAÇ ALIMI VE SATIMI
2.1. Alışlar
2.1.1. Sıfır Araç Alımları
2.1.1.1. Ticari Sıfır Araç Alımı
Fatura Düzeni: Fatura, %20 KDV ve ÖTV’li olarak düzenlenecektir.
Muhasebe Detayı: KDV ve ÖTV hariç kısmı maliyet olarak dikkate alınacak, ÖTV kısmı, aracın daha sonra satılması esnasında ihraç edilecekse iadesini almak, yurtiçine satılacaksa maliyet unsuru olarak dikkate alınmak üzere diğer dönen varlıklarda takip edilecek, KDV kısmı ise indirim konusu yapılabilecektir.
2.1.1.2. Binek Sıfır Araç Alımı
Fatura Düzeni: Fatura, %20 KDV ve ÖTV’li olarak düzenlenecektir.
Muhasebe Detayı: KDV ve ÖTV hariç kısmı maliyet olarak dikkate alınacak, ÖTV kısmı, aracın daha sonra satılması esnasında ihraç edilecekse iadesini almak, yurtiçine satılacaksa maliyet unsuru olarak dikkate alınmak üzere diğer dönen varlıklarda takip edilecek, KDV kısmı ise indirim konusu yapılabilecektir.
2.1.2. İkinci El Araç Alımları (İkinci El Araç Ticareti Kapsamında)
2.1.2.1. Ticari İkinci El Araç Alımı
2.1.2.1.1. KDV Mükellefi Olmayanlardan Ya da Alışta KDV İstisnası Olanlardan Ticari İkinci El Araç Alımı
Fatura Düzeni: KDV mükellefi olmayanlardan yapılan alışlar gider pusulasıyla, alışta KDV istisnası olanlardan alışlar fatura ile belgelendirilecektir. KDV ve stopaj olmayacaktır.
Muhasebe Detayı: Alış bedeli aracın maliyeti olacaktır.
2.1.2.1.2. KDV Mükellefi Olanlardan Ticari İkinci El Araç Alımı
Fatura Düzeni: Satıcının ikinci el araç ticareti ile iştigal etmesi ve söz konusu aracı KDV mükellefi olmayanlardan alması veya KDV istisnalı olarak alması durumunda özel matrahlı %20 KDV oranı üzerinden fatura düzenlenecek, diğer alışlarda %20 KDV oranı üzerinden fatura düzenlenecektir.
Muhasebe Detayı: KDV hariç kısım aracın maliyeti olarak, KDV ise indirim konusu olarak dikkate alınacaktır.
2.1.2.2. Binek İkinci El Araç Alımı
2.1.2.2.1. KDV Mükellefi Olmayanlardan Ya da Alışta KDV İstisnası Olanlardan Binek İkinci El Araç Alımı
Fatura Düzeni: KDV mükellefi olmayanlardan yapılan alışlar gider pusulasıyla, alışta KDV istisnası olanlardan alışlar fatura ile belgelendirilecektir. KDV ve stopaj olmayacaktır.
Muhasebe Detayı: Alış bedeli aracın maliyeti olacaktır.
2.1.2.2.2. KDV Mükellefi Olanlardan Ticari İkinci El Araç Alımı
Fatura Düzeni: Satıcının ikinci el araç ticareti ile iştigal etmesi ve söz konusu aracı KDV mükellefi olmayanlardan alması veya KDV istisnalı olarak alması durumunda özel matrahlı %20 KDV oranı üzerinden fatura düzenlenecek, diğer alışlarda %1 KDV oranı üzerinden fatura düzenlenecektir.
Muhasebe Detayı: KDV hariç kısım aracın maliyeti olarak, KDV ise indirim konusu olarak dikkate alınacaktır.
2.2. Satışlar
2.2.1. Ticari Araç Satışları
Fatura Düzeni: Fatura, satışa konu aracın KDV mükellefi olmayanlardan alınması veya KDV istisnalı olarak alınması durumunda özel matrahlı ve %20 KDV oranı üzerinden düzenlenecek, KDV mükelleflerinden alınması durumunda ise (özel matrahlı alım veya özel matrahsız alım farketmeksizin) %20 KDV oranı uygulanacaktır.
Muhasebe Detayı: Özel matrahlı veya özel matrahsız satılması durumunda KDV hariç kısmı araç satış hasılatı, KDV’si hesaplanan KDV olarak dikkate alınacak, net defter değeri ise maliyet olarak dikkate alınacaktır. Özel matrahlı satışlarda KDV matrahını oluşturan kısım (satış bedeli ile alış bedeli arasındaki fark) ve KDV’si, beyannamede “Matrah” kulakçığının altında “Tevkifat Uygulanmayan İşlemler” bölümünde gösterilecek, üzerinden kdv hesaplanmayan kısım (alış bedeli) “Sonuç Hesapları” bölümünde “Özel Matrah Şekline Tabi İşlemlerde Matraha Dahil Olmayan Bedel” bölümünde gösterilecektir.
2.2.2. Binek Araç Satışları
Fatura Düzeni: Fatura, satışa konu aracın KDV mükellefi olmayanlardan alınması veya KDV istisnalı olarak alınması durumunda özel matrahlı ve %20 KDV oranı üzerinden düzenlenecek, KDV mükelleflerinden ikinci el olarak alınması durumunda ise (özel matrahlı alım veya özel matrahsız alım farketmeksizin) %1 KDV oranı uygulanacaktır. Sıfır alınan araçların (%20 Kdv ile) satışında %20 kdv oranı uygulanacaktır.
Muhasebe Detayı: Yukarıda 2.2.1. bölümündeki Muhasebe Detayıyla aynı olacaktır.