Normalde denetçi, BDS'lerin tüm hükümlerine uymakla yükümlüdür. Ancak çok istisnai durumlarda, bir hükümden sapma olabilir. Bu, denetçinin BDS'lere bağlı kalmasını engelleyen nadir bir durumdur. Ancak bu, keyfi bir karar değildir. Böyle bir sapma gerçekleştiğinde, denetçinin bu durumu nedenleriyle birlikte belgelendirmesi gerekir.
Unutmayın, eğer bir BDS'nin hükmü içinde bulunulan denetim şartlarıyla ilgili değilse, denetçinin buna uyması zaten beklenmez. Bu, bir sapma değil, sadece ilgili olmayan bir hükmü atlamaktır.
Denetçi Zeynep, depremden büyük zarar görmüş bir şirketin denetimini yapıyor. Şirketin ana deposu yıkılmış ve stok sayımına ilişkin tüm kayıtlar kaybolmuştur. BDS'ler, stok sayımının denetimini zorunlu kılar. Ancak bu durumda, stok sayımı yapmak fiziki olarak imkansızdır.
Zeynep, bu durumu istisnai bir durum olarak değerlendirir ve BDS'deki stok sayımı hükmünden sapmaya karar verir. Bu sapmayı, olayın nedenleriyle birlikte denetim çalışma kağıtlarına detaylıca kaydeder ve durumu raporunda belirtir. Bu, standartların katı bir kural setinden ziyade, denetçinin muhakemesine de dayanan bir rehber olduğunu gösterir.
Her bir BDS'nin, denetçinin ulaşması gereken bir amacı vardır. Denetçi, tüm çabalarına rağmen bir amaca ulaşamadığında, bu, mesleki muhakemesini kullanarak ulaştığı bir karardır.
Amaca ulaşılamaması şunlardan kaynaklanabilir:
Eğer bir denetçi, bir amaca ulaşamadığına karar verirse, bu durumu belgelendirmesi gerekir. Bu belgelendirme, bu durumun genel denetim amaçlarına ulaşıp ulaşmadığına ilişkin nihai karara yardımcı olur.
Denetçinin, her bir amacı ayrı ayrı (örneğin bir kontrol listesiyle) belgelemek zorunda olmadığı da unutulmamalıdır. Önemli olan, genel denetim amaçlarına ulaşıldığını gösteren yeterli kanıtın çalışma kağıtlarında belgelendirilmesidir.
Denetçi Ayşe, bir şirketin yurtdışındaki bir yan kuruluşunun denetimini yapmak üzere görevlendirilir. Ancak, şirket yönetimi yurtdışı yönetmeliklerinin bu bilgilere erişimi kısıtladığını ve denetim için gerekli bazı belgelere erişim sağlayamayacaklarını belirtir.
Bu durum, Ayşe'nin BDS'deki ilgili amaca ulaşmasını engeller. Ayşe, yönetimin bu beyanını ve durumu kanıtlayan diğer belgeleri çalışma kağıtlarına kaydeder. Sonunda, yeterli denetim kanıtı elde edemediği için raporunda olumlu dışı bir görüş verir. 📝 Ayşe, bu şekilde, amaca ulaşamamasının denetim görüşü üzerindeki etkisini doğru bir şekilde yansıtmış olur.